Huis- en hobbydierenlijst
Op de huis- en hobbydierenlijst (ook wel positieflijst genoemd) staan zoogdieren die op wetenschappelijke basis geschikt zijn bevonden om als huis- of hobbydier te houden. Alle dieren die niet op de lijst staan, zijn verboden.
Waarom een huis- en hobbydierenlijst
De Dierenbescherming heeft samen met andere dierenwelzijnsorganisaties zoals Stichting AAP, lang voor de huis- en hobbydierenlijst gestreden. Wij vinden dat te veel dieren als huisdier gehouden mogen worden, terwijl dit zeker niet altijd in het belang van het dier is. Zo zien we al jaren dat het aanschaffen van exotische dieren resulteert in vele welzijnsproblemen. Er is bij de beoordeling gekeken naar alle zoogdiersoorten waarvan bekend is dat ze in Nederland worden gehouden (ruim driehonderd).
Lijsten voor vogels en reptielen op komst
De huis-en hobbydieren lijst is alleen voor zoogdieren, terwijl de problemen zich daar uiteraard niet toe beperken. Momenteel wordt er gewerkt aan een lijst voor reptielen en zijn er ook lijsten voor vogels en amfibieën toegezegd. De stap daarna is wat ons betreft een lijst voor vissen.
Waarom een bijzonder huisdier een slecht idee is
Mensen schaffen bijzondere dieren vaak aan omdat het 'spannender' is dan een 'gewoon' huisdier zoals een hond of kat. Maar zelfs als men langer over de aanschaf heeft nagedacht, blijkt dat het toch niet zo eenvoudig of leuk is om een exotisch huisdier te hebben. Waar loop je allemaal tegen aan?
- Exotische dieren hebben behoeftes waaraan je niet kunt voldoen. Ze hebben vaak veel ruimte nodig en andere klimatologische omstandigheden dan de huiskamer. Suikereekhoorns bijvoorbeeld komen uit een (sub)tropisch klimaat, hebben in het wild een leefgebied tot wel 4,7 hectare, leven hoog in bomen en zijn nachtdieren. Hoe ga je dat nabootsen in je gezinswoning? Daarnaast zijn ruime huisvesting en het gespecialiseerde – en vaak dure – voer niet verkrijgbaar bij een reguliere dierenspeciaalzaak.
- Veel van deze bijzondere huisdieren worden direct uit het wild gehaald. Deze wildvangst is allereerst zeer stressvol en mogelijk schadelijk voor het dier zelf. Daarnaast heeft het grote gevolgen voor de leefomgeving en andere dieren. De omgeving wordt vernield en andere dieren worden verstoord, verwond of zelfs gedood. Er zijn hele diersoorten en populaties tot op de rand van uitsterven gebracht door de vangst van wilde dieren om als huisdier te houden. Als de dieren eenmaal gevangen zijn, volgt een lange, uitputtende reis naar de andere kant van de wereld, waarbij een groot deel het niet overleeft. In sommige gevallen overlijdt meer dan 90% onderweg. Voor elk dier dat levend zijn eindbestemming bereikt, zijn er negen extra gevangen en doodgegaan.
- Als de dieren niet uit het wild worden gehaald, worden ze gekweekt. Hoewel gekweekte dieren van jongs af aan gewend zijn aan mensen en het leven in gevangenschap, hebben deze dieren alsnog dezelfde instincten en behoeften als wilde dieren. Ze moeten nog steeds hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen. Als dat niet lukt, voelen ze zich eenzaam, gestrest of verveeld. Als gevolg sterven deze dieren vaak vroegtijdig. Ook worden sommige dieren doorgefokt op bijzondere uiterlijke kenmerken. Dit gaat in veel gevallen gepaard met ernstige welzijnsproblemen.
- Exotische huisdieren kunnen een gevaar zijn voor je eigen gezondheid en veiligheid. De dieren kunnen zoönosen bij zich dragen: ziektes waar ook mensen ziek van kunnen worden. Covid-19 is een voorbeeld hiervan. Andere diersoorten zijn in staat mensen ernstig te verwonden en zijn niet alleen gevaarlijk voor de eigenaar. Regelmatig horen we in het nieuws over een ontsnapte slang of serval. Ook voor de Nederlandse natuur is het gevaarlijk als dieren ontsnappen of worden vrijgelaten. De goudvis en de halsbandparkiet doen het bijvoorbeeld zó goed in onze natuur dat ze een bedreiging vormen voor de inheemse diersoorten.
- Een deel van de handel in exotische dieren vindt plaats via beurzen, bijvoorbeeld reptielen- of vogelbeurzen. Op deze beurzen worden dieren in te kleine, kale kooien of bakjes gehouden zonder enige schuilmogelijkheid. Dit is erg stressvol voor de dieren. Bovendien worden sommige dieren van beurs naar beurs gesleept en hiervoor door heel Europa en daarbuiten getransporteerd. Dit is niet alleen een aantasting van het welzijn, maar is ook een risico voor de verspreiding van ziektes, waaronder zoönosen, zoals je hierboven hebt kunnen lezen.
- Veel exotische dieren hebben complexe sociale behoeften, bijvoorbeeld doordat ze een deel van het jaar of hun leven solitair leven, heel kieskeurig zijn in hun partnerkeuze of juist in grote groepen leven met ingewikkelde onderlinge relaties. Je kunt niet zomaar een aantal individuen bij elkaar zetten. Net als mensen vinden dieren ook niet iedereen aardig en hebben ze af en toe behoefte aan tijd voor zichzelf. Menselijk contact is onvoldoende of lokt ongewenst gedrag uit. Zo kunnen sommige vogelsoorten hun baas als partner gaan beschouwen, iets wat voor frustratie en jaloezie kan leiden. Verder kan het dier bij gebrek aan soortgenoten geen natuurlijk gedrag vertonen, iets wat juist ontzettend belangrijk is voor het welzijn.
- Er is een gebrek aan specialistische dierenzorg en vaak ook aan kennis bij de eigenaar. De gemiddelde dierenarts heeft geen idee wat die met een stokstaartje aan moet. Daarbij bestaat nog een gevaar, want niet alle exotische huisdieren worden medisch gecontroleerd voordat ze naar hun nieuwe eigenaar gaan. Je weet daardoor dus nooit wat je in huis haalt.
Wanneer het bijzondere dier niet meer gewenst is
Het komt geregeld voor dat eigenaren van exotische huisdieren er pas na aanschaf achter komen hoe moeilijk de dieren te houden zijn. Ze weten niet goed hoe ze hun dier gelukkig moeten maken, het kost veel tijd en geld of ze ervaren overlast door ongewenst gedrag of stank. Anderen raken simpelweg uitgekeken op het dier, zeker als het dier jaren oud wordt. Diersoorten die extreem oud kunnen worden, kunnen de eigenaar overleven en de erfgenamen zitten vaak niet op een exotisch huisdier te wachten. Resultaat is dat het dier in de dierenopvang belandt of – erger nog – wordt gedumpt (wat overigens strafbaar is). Dit is problematisch, omdat er niet veel specialistische dierenopvangcentra zijn die de dieren kunnen opvangen. Doordat deze diersoorten complexe zorg nodig hebben, is het bovendien moeilijk om een goed huisje voor ze te vinden. De opvangen voor vogels en reptielen die er zijn, zitten daardoor overvol.
Is het huisdier dat jij wilt toegestaan?
Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vind je de complete huis- en hobbydierenlijst. Hier kun je dus zien of het dier dat jij voor ogen hebt legaal is om als huisdier te houden. Voor vragen over de lijst kun je contact opnemen met de RVO.
Dier adopteren
Heb je al een kijkje op onze website ikzoekbaas.nl genomen? Hierop staan alle asieldieren die een nieuw baasje zoeken. Ook vind je er informatie over de verzorging van de meest voorkomende huisdieren die op de huis- en hobbydierenlijst staan.
