Kies gezondheid boven uiterlijk
Inteelt en overdrijving van uiterlijke kenmerken, zoals een heel korte neus, veel rimpels, grote ogen, korte pootjes of een te kleine kop, komen vaak voor. Vooral een korte snuit is een kenmerk dat mensen erg schattig lijken te vinden, want er is op gefokt bij verschillende diersoorten. Niet alleen bij honden, maar ook bij katten en konijnen. De problemen die hierdoor ontstaan zijn bijvoorbeeld oververhitting, benauwdheid, oogproblemen en gebitsaandoeningen. Helaas is dit slechts een voorbeeld van de vele schadelijke uiterlijke kenmerken die voorkomen bij bijna alle diersoorten die als huisdier gehouden worden.
Hoewel de afgelopen jaren steeds meer aandacht is gekomen voor het welzijn van dieren met schadelijke uiterlijke kenmerken, blijft de vraag naar deze rassen alsnog hoog. Dat is een zorgelijke trend waar fokkers op in blijven spelen. Import van bepaalde rassen vanuit het buitenland maakt het probleem alleen maar groter. Buitenlandse fokkers hanteren vaak minder strenge regels, wat leidt tot de import van nog zieker en zwakker gefokte dieren.
Behalve een slechte gezondheid van het dier, loop je financieel een risico. Schadelijke uiterlijke kenmerken zijn een belangrijke oorzaak van hoge medische kosten. Nóg een reden om voor een gezond dier te kiezen.
Aangepaste wetgeving
Om de onverantwoorde handel in zieke dieren een halt toe te roepen en om het welzijn van de aan pijn lijdende dieren te verbeteren, zijn in de loop der jaren meerdere acties gevoerd, zoals Koop geen kortsnuit. De wetgeving is of wordt deels aangepast. Zo is er een verbod op het fokken van kortsnuitige honden en katten met vouworen en naaktkatten. Aanvullend komt er in de toekomst een houdverbod voor deze katten en wordt er onderzocht of het mogelijk is om een houdverbod voor kortsnuitige honden in te stellen. De Dierenbescherming zou graag zien dat het fok- en houdverbod wordt uitgebreid naar andere schadelijke uiterlijke kenmerken en andere diersoorten.
Wat kun je zelf doen?
Als je een dier wilt aanschaffen, kijk dan eerst op de website Ik Zoek Baas. In die dierenopvangcentra zitten genoeg honden, katten, konijnen en knagers die een baasje zoeken. Door een asieldier in huis te nemen, draag je niet bij aan de (illegale) handel in dieren en geef je het dier een welverdiende tweede kans.
Als je kiest voor een (ras)dier uit het asiel, moet je je uiteraard alsnog goed inlezen in het ras en wat de gevolgen zijn van de uiterlijke kenmerken, zowel voor het dier als voor jou, zoals de benodigde medische zorg en bijkomende kosten. Ook de medewerkers van het asiel zullen je hierover informeren.
Kies je ervoor een dier ergens anders te kopen, laat je dan niet leiden door het uiterlijk of ras. Hieronder zie je per diersoort waar je op kunt letten.
Wat voor soort hond?
Let goed op dat je niet kiest voor een ras dat bekend staat om gezondheidsproblemen, met alle narigheid en financiële kosten van dien. De gezondheid van diverse rassen gaat al jarenlang flink achteruit. Inteelt en overdrijving van uiterlijke kenmerken, zoals een heel korte neus, veel rimpels of een te kleine kop, komen het welzijn van deze (ras)dieren absoluut niet ten goede.
Mocht je voor een rashond kiezen, dan kun je een weloverwogen keuze maken met de Rashondengids van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) – dat mede mogelijk wordt gemaakt door de Dierenbescherming. De Rashondengids geeft van de populairste hondenrassen duidelijk aan welke erfelijke aandoeningen voorkomen in Nederland. Ook Dier&Recht heeft een rashondenwijzer. Kies voor een ras dat geen pijn lijdt door extreme uiterlijke kenmerken of andere gezondheidsproblemen. Dit kan je ook flinke dierenartsrekeningen besparen.
Let op dat ook kruisingen of lookalikes dezelfde kenmerken en bijbehorende gezondheidsproblemen kunnen hebben als rashonden. Daarnaast zijn er gelukkig fokkers die bewust kruisingen fokken om bepaalde schadelijke kenmerken uit een ras te krijgen, zoals mopshonden en Franse bulldogs met een snuit.
Wat voor soort konijn?
Bedenk: hoe extremer het uiterlijk, hoe minder het konijn lijkt op een wild konijn en hoe groter de kans op welzijnsproblemen. Dat kan een hoop ellende voor het konijn opleveren. En hoge dierenartskosten voor jou.
Een te korte snuit (de vakterm hiervoor is brachycephalie) kan leiden tot problemen in het bekje. Tanden en kiezen sluiten niet goed op elkaar aan, slijten als gevolg daarvan onvoldoende af en groeien door. De dieren hebben problemen bij het eten, er kunnen wondjes of zelfs abcessen ontstaan en een gang naar de dierenarts (in het ergste geval voor euthanasie) is onvermijdelijk. Tandproblemen bij konijnen zijn geen uitzondering maar zelfs de regel, het is namelijk de meest voorkomende kwaal bij konijnen.
Er zijn nog meer uiterlijke kenmerken bij konijnen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid, zoals hangoren (meer kans op oor- en gebitsproblemen), lange vacht (grote kans op klitten, vervilting en huidirritatie) en extreem grote rassen (gewricht- en rugproblemen en voetzoolontstekingen).
Wat voor soort kat?
Gezondheidsproblemen komen niet alleen voor bij ‘raszuivere’ raskatten met een stamboom, maar ook bij kruisingen met schadelijke uiterlijke kenmerken, zoals een platte neus. Voor naaktkatten en katten met vouwoortjes ligt een houdverbod in het verschiet. Je mag katten met deze kenmerken dan niet meer in je bezit hebben, tenzij je kunt aantonen dat je voor de inwerkingtreding van het verbod al de eigenaar was.
Mocht je voor een raskat kiezen, dan kun je meer lezen over raskatten bij het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG). Ook Dier&Recht heeft een raskattenwijzer. Kies voor een ras dat geen pijn lijdt of last heeft van andere gezondheidsproblemen door extreme uiterlijke kenmerken. Dit kan je ook flinke dierenartsrekeningen besparen.
Andere diersoorten
Schadelijke uiterlijke kenmerken beperken zich niet tot honden, konijnen en katten, maar komen helaas voor bij bijna alle diersoorten die als huisdier worden gehouden. Zo wordt er bij cavia's gefokt op een bijzondere vacht en bestaan er naaktcavia's, langharige cavia's en cavia's met een bijzondere vachtstructuur. Deze cavia's zijn gevoelig voor verwondingen, lage of hoge temperaturen, klitten, vervuilingen en het uiterlijk gaat vaak gepaard met andere genetische afwijkingen.
Bij vogels kom je bijvoorbeeld kanaries met extreem lange nekken of krullende veren tegen. Daarnaast komen er neurologische evenwichtsproblemen voor bij pythons met bepaalde kleurpatronen en bestaan er hagedissen in allerlei bijzondere kleurvariaties, wat weer samengaat met allerlei andere genetische afwijkingen. Zelfs bij vissen zijn voorbeelden te noemen, zoals de hemelkijker en de blaasoog. Deze goudvissen hebben oogproblemen door extreme ogen en bewegingsproblemen door een ontbrekende rugvin.
Veel van deze dieren zien er dan wel bijzonder uit, ze hebben vaak gezondheidsproblemen die gepaard gaan met aangetast dierenwelzijn. Kies daarom niet voor een dier met een extreem uiterlijk, maar laat je goed informeren en schaf een dier aan met een natuurlijk uiterlijk zonder bijzondere vorm, vacht of kleur.
Voordat je een dier in huis neemt
Bedenk voordat je een dier in huis haalt hoeveel tijd en geld het je gaat kosten. Informatie hierover vind je onder meer op onze website en bij het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren.
