Hoe richt je je huis katvriendelijk in?

Katten zijn van nature roofdieren én prooidieren. Als ze gevaar lopen of ergens van schrikken, klimmen ze snel in een hoge boom. Daar kunnen ze zich veilig terugtrekken Ook vinden veel katten het prettig om de omgeving vanaf een hoogte in de gaten te houden. Daar zitten ze veilig én ze hebben een goed overzicht van de omgeving. Het is daarom belangrijk om ook in je huis en tuin/balkon hoogtes aan te bieden zodat je kat kan vluchten en zich veilig kan terugtrekken op momenten dat er situaties ontstaan die hij spannend vindt. Dit is extra belangrijk in huishoudens met kinderen, meerdere katten of andere huisdieren.

Tips

• Bied je kat zoveel mogelijk hoogtes aan in je huis en tuin/balkon. Er zijn verschillende soorten plankjes, bruggetjes en mandjes verkrijgbaar die je aan de muur of zelfs het plafond kunt monteren. Een leeggemaakt plekje op een hoge kast of plank is ook al heel waardevol.
• Idealiter kan je kat van de ene naar de andere kant van de kamer komen zónder de grond te hoeven raken.

Katten verstoppen zich graag, ook dit geeft ze een veilig gevoel. Creëer daarom meerdere schuilplekjes in je huis.

Tips

• Zorg voor voldoende verstopplekjes. Er zijn verschillende mandjes, holletjes en krabtonnen verkrijgbaar, maar een simpele doos vinden veel katten ook al geweldig. Probeer de verstopplekjes te verdelen over verschillende locaties in het huis en varieer in de hoogte.
• Laat je kat in deze verstopplekjes met rust om het veilige gevoel niet te verstoren.
• Haal schuil- en slaapplekken niet te snel weg als je kat geen interesse toont. Het kan soms lang duren voordat een kat gebruikmaakt van een bepaald verstopplekje. Bovendien hebben katten de neiging om hun favoriete plekjes te rouleren. Ze kijken soms maanden niet om naar een plekje om er dan ineens weer constant te liggen slapen. Katten vinden het fijn om een keus te hebben, ook al maken ze er geen gebruik van. Dit geeft een gevoel van controle.

Katten krabben om verschillende redenen:

• Om hun nagels te verzorgen.
• Om hun geur af te zetten.
• Om te ontladen van stress.
• Om zich uit te rekken.

De reden bepaalt de locatie van het krabben. Als katten wakker worden vinden ze het bijvoorbeeld fijn om zich even lekker uit te rekken en te krabben. Daarnaast krabben ze vaak langs routes en randen van hun territorium om hun geur af te zetten.

Elke kat heeft zijn eigen individuele voorkeur voor krabmateriaal en richting (horizontaal of verticaal). Er bestaan dan ook oneindig veel soorten krabproducten gemaakt van verschillende materialen, zoals sisal, karton en stof. Denk aan krabpalen, krabtonnen, krabmeubels, krabplanken, krabmatten, krabzakken… Sommige zijn multifunctioneel doordat ze ook schuilgelegenheid of hoogte bieden.

Tips

• Bied je kat verschillende opties aan, verspreid door het huis. Zo kom je erachter wat zijn voorkeuren zijn. Ook voorkom je dat je kat aan ongewenste voorwerpen, zoals de bank of het behang, gaat krabben.

De kattenbak is een heel belangrijk onderdeel van de huisvesting van een kat. Helaas gaat het op dit punt nog vaak mis. Bakken zijn te klein, hebben de verkeerde vulling, staan op de verkeerde plek, worden te weinig schoongemaakt of het zijn er te weinig. Katten zijn schone dieren en wat hun kattenbak betreft erg kieskeurig.

Tips

• Neem een kattenbak die past bij je kat:
  • De bak moet minimaal 1,5 keer het formaat van je kat zijn, zodat die zich zonder problemen in de bak kan omdraaien. De meeste gangbare kattenbakken zijn te klein en vallen af. Je komt al snel uit op een XL kattenbak, maar je kan ook een ander soort grote (opslag)bak kopen. Een wasmachine lekbak bijvoorbeeld heeft een ideaal formaat en is een stuk goedkoper.
  • De bak is open aan de bovenkant. Dit is voor veel katten een stuk prettiger dan een kap over de bak, en een deurtje is eigenlijk voor geen enkele kat fijn. Ze hebben dan geen overzicht over hun omgeving wat een onveilig gevoel geeft. Vaak vinden de baasjes het prettig als er een kap met een deurtje over de kattenbak zit, want dan valt de bak minder op en stinkt die minder. Dit is niet in het belang van de kat. Als de kattenbak stinkt, dan kun je die vaker uitscheppen en schoonmaken.
  • Kies een kattenbakvulling die zoveel mogelijk op zand lijkt. Hoe fijner de korrels, hoe beter. Dat is zacht voor de pootjes en je kat kan er goed in graven. Houtkorrels of andere harde vullingen voelen niet prettig aan de pootjes en het kan zelfs instabiel zijn als katten erop hurken om hun behoefte te doen. Bovendien graaft het niet zo lekker, terwijl dit juist een belangrijk onderdeel van het kattenbakproces is. Katten zijn schone dieren. Schep daarom minimaal dagelijks de kattenbakken uit. Klontvormige kattenbakvulling maakt het makkelijker om de urine uit te scheppen, waardoor de bak schoner blijft. Kies daarnaast voor een geurloze kattenbakvulling. De geurtjes, zoals babypoeder of lavendel, zijn toegevoegd voor de mens. De kat heeft een veel betere neus en kan de geuren als overweldigend ervaren.
  • Zet meerdere kattenbakken in huis. De stelregel die je kunt aanhouden is: aantal kattenbakken = aantal katten + 1. Dit betekent dat er voor één kat minimaal twee kattenbakken moeten zijn en dat er voor elke extra kat een bak bij komt.
  • Zet altijd een kattenbak binnen, zelfs als je kat naar buiten gaat. Vanwege andere katten of andere factoren in de omgeving kunnen katten zich ongemakkelijk of bang voelen buiten. Ook in het geval van kou of regen is het veel prettiger om binnen op de bak te kunnen. Bovendien kun je als eigenaar beter bijhouden hoe het met de gezondheid van je kat gesteld is. Het valt gelijk op als je kat diarree heeft, kleine plasjes doet of juist extreem veel plast. Dit zijn allemaal indicaties van ziektes waar een kat voor naar de dierenarts moet.
  • Zet de kattenbakken op rustige en overzichtelijke plekken neer. Een kat moet rustig op de bak kunnen gaan zonder gestoord te worden, dus zet de bak niet naast de wasmachine of in de gang waar steeds mensen langslopen.

Sommige katten zijn van jongs af aan gewend aan een bepaalde kattenbak of bepaalde vulling, waardoor hun voorkeur afwijkt van hetgeen hierboven. Daarnaast vinden katten verandering spannend. Het is daarom aan te raden niet in een keer alle oude kattenbakken weg te halen of te verplaatsen. Begin eerst met het toevoegen van een nieuwe bak, zodat je kat er rustig aan kan wennen. Op deze manier kun je ook kijken welke soort kattenbakken (formaat, open of dicht), soort kattenbakvulling en locatie je kat fijn vindt. Verander niet te veel factoren tegelijk en geef je kat meerdere dagen de tijd om de nieuwe bak te ontdekken.

Katten zijn van nature slechte drinkers. Woestijndieren halen al het benodigde vocht uit hun prooien, maar in droge brokjes die de huiskat krijgt, zit bijna geen vocht. Veel katten krijgen daardoor te weinig vocht binnen. Dit vergroot het risico op onder andere nier- en blaasaandoeningen.

Tips

• Zet eten en drinken ver uit elkaar. Katten drinken liever niet op de plek waar ze eten.
• Bied zoveel mogelijk drinkbakjes aan, verspreid door het huis. Zo komt je kat regelmatig water tegen en wordt hij getriggerd om te drinken.
• Gebruik het liefst grote, stevige bakken van steen of glas en vul deze tot de rand. Maar kijk vooral wat je kat fijn vindt en speel daar op in. Zo drinken sommige katten liever uit een glas. Andere katten vinden stromend water fijn, een drinkfontein kan dan helpen. Er zijn echter ook katten die een fonteintje links laten liggen of er zelfs bang voor zijn.
• Natvoer is een goede manier om de vochtinname te verhogen.

Net als alle dieren vinden katten het fijn om controle te hebben over hun leven. Controle en keuzevrijheid zijn cruciaal voor dierenwelzijn. Neem daarom een of meerdere kattenluiken voor je kat.

Tips

• Plaats kattenluikjes in relevante deuren, ramen en muren. Een kattenluikje ín huis kan een goed idee zijn als binnendeuren niet altijd open kunnen blijven staan. Een deur die de ene keer open staat en de andere keer dicht is, is namelijk erg onvoorspelbaar en kan leiden tot frustratie bij je kat.
• Neem een kattenluik met chip en timer voor de deur die naar buiten leidt. Dankzij de chip kunnen er geen vreemde katten in huis komen (een grote bron van stress voor jouw kat). De timer zorgt ervoor dat je kat niet naar buiten kan op vaste tijden, bijvoorbeeld in de nacht. Let op: verander de tijd niet opeens. Een kat die gewend is dag en nacht vrij naar buiten te kunnen, kan flink gefrustreerd raken als dat ineens niet meer kan. Gebruik de gewenste tijd dus vanaf het moment dat de kat in huis komt of bouw het geleidelijk op.

De basiselementen van je huisinrichting blijven het liefst zoveel mogelijk hetzelfde om voorspelbaarheid te creëren, maar daarnaast kun je je kat verrijking bieden. Verrijking stimuleert je kat en zorgt voor uitdaging.

Tips

• Gebruik voerpuzzels. Katten zijn jagers en moeten in de natuur veel moeite doen om hun eten te vangen. Nu krijgen ze dit eten vaak voorgeschoteld in een bakje en hebben ze het voer met een paar happen weggewerkt. Met een voerpuzzel stimuleer je je kat om te werken voor zijn eten. Hierdoor eet hij minder snel teveel en wordt hij cognitief uitgedaagd. Verspreid de voerpuzzels door het huis en varieer met verschillende soorten puzzels om je kat nog meer te stimuleren.
• Zorg voor afwisselende geuren, bijvoorbeeld door blaadjes en veren mee naar binnen te nemen. Ook dozen, tunnels, planten die veilig zijn voor katten, kattenkruid, matatabi-stokjes en speeltjes hebben allemaal een ander geurtje.
• Wissel de verrijking regelmatig af zodat het nieuw en stimulerend blijft voor je kat. De behoefte aan variatie verschilt natuurlijk per kat, dus houd je kat en zijn behoeften goed in de gaten. Verveelt hij zich en kijkt hij niet meer naar de speeltjes of andere verrijking om? Dan kan je vaker afwisselen. Raakt hij juist overprikkeld, dan kan je beter minderen vaak rouleren.
• Speel elke dag met je kat. Het aanbieden van afwisselende speeltjes waar de kat zelf mee kan spelen is leuk, maar het is nog veel leuker om zelf met je kat te spelen. Betere verrijking bestaat er niet, dus maak er een dagelijks momentje van.